> Цаг уурын шинжилгээний мэдээ

2020 оны 02 дугаар сарын цаг агаарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2020-03-26 16:55:09

2020 оны 02 дугаар сарын цаг агаарын тойм

Агаарын температур:  Энэ сард агаарын дундаж температур -19.5 градус  буюу олон жилийн дунджаас 3 градусаар дулаан байсан байна. Сум тус бүрээр олон жилийн дундажтай харьцуулахад Цэцэн-Уул, Нөмрөг сумдаар олон жилийн дунджийн орчим, нутгийн өмнөд хэсэг болон Эрдэнэхайрхан, Алдархаан, Яруу сумдын нутгаар олон жилийн дунджаас 4-5 градусаар дулаан, бусад нутгаар 1-4 градусаар дулаан байсан нь харьцангуй дулаахан байсныг харуулж байна. 

Агаарын дундаж температур нутгийн өмнөд хэсгээр 12-15 градус, Идэр, Яруу, Улиастай болон говийн сумуудаар 15-19 градус, бусад нутгаар 24-26 градус хүйтэн байлаа.

         Сарын эхний хагаст нийт нутгаар шөнөдөө харьцангуй хүйтэн байсан ба нутгийн хойд хэсэг, зүүн хэсгийн цас ихтэй нутгуудаар 40-45 градус, говь талын нутгаар 27-30 градус, бусад нутгаар 33-38 градус хүрч хүйтэрсэн байна.

Агаарт хамгийн дулаан нь нутгийн өмнөд хэсгээр өдөртөө 1-4 градус дулаан, бусад нутгаар хамгийн дулаан нь өдөртөө хасах 1-4 градус хүйтэн байсан байна.

Агаарын температурын хазайц:

Хөрсний температур:

Хөрсний дундаж температур 20.3 градус хүйтэн байсан байна. Хөрсөнд хамгийн хүйтэн нь сарын эхний хагаст ажиглагдсан бөгөөд нутгийн хойд хэсэг болон цас ихтэй нутгуудаар шөнөдөө  40-45 градус, говь талын нутгаар 31-39 градус хүрч хүйтэрсэн байна.

Хур тунадас:  Аймгийн хэмжээнд нийлбэр тунадас 179.2мм буюу олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас оржээ.  Энэ сард Отгонд 0,7мм буюу олон жилийн дунджаас бага тунадас орсон бол бусад нутгаар дунджаас ахиу хэмжээтэй хур тунадас орсон байна.

      Эхний 10 хоногт аль ч нутгаар тунадас ороогүй байна. Харин 2 дугаар 10 хоног, 3 дугаар 10 хоногт олон жилийн дунджаас ахиухан цас орсон  байна.  

Энэ сард говийн нутгаар 2-3 удаа, бусад нутгаар 5-8 удаа цас орсон бөгөөд сарын хугацаанд хамгийн их тунадас Идэрт 19.2мм, Ярууд 15.6мм, Их-Уулд 15.2мм, Мосонцэнгэлд 14.7мм, Цагаанхайрханд 14.5мм, Тэлмэнд 12.9мм, Улиастай 10.6мм тунадас орсон байна. Энэ сарын 23-24-нд  шилжих шөнө нийт нутгаар цас орсноос хамгийн их нь Алдархаанд 8.0мм, Улиастайд 7.0мм,  Цагаанхайрханд 6.0мм, Идэрт 5.0мм тунадас орсон нь аюулын хэмжээнд хүрч, эдгээр сумдад цасны зузаан 5-11см-ээр нэмэгдсэн нь хүндрэл үүсгэсэн  байна.

Хур тунадасны хазайц:

Салхи:  Энэ сард харьцангуй салхи багатай тогтнуун байсан байна. Салхины хурд  хур тунадас орох үед  ихэнх нутгаар 10-14м/с хүрсэн байна.  10м/с-ээс их салхитай өдөр ихэнх нутгаар 2-5  удаа тохиолдсон байна.

Цасан бүрхүүлийн байдал : Дөрвөлжин сумдын нутгаар цасгүй бусад сумдын нутгаар  цасны дундаж зузаан 4-38 см,  цасны дундаж нягт 0.12-0.25 гр/см3  байна.  Баянтэс, Тосонцэнгэл, Их-уул, Асгат сумдын нийт нутаг Баянхайрхан, Нөмрөг, Түдэвтэй сумдын хойд хэсэг, Тэс, Тэлмэн сумын зүүн, хойд хэсгээр, Цагаанхайрхан сумын баруун, хойд, зүүн хэсгээр хамгийн их цастай тал газраа 32-54 см, хунгарласан газраа 60-110 см, цасан дээрээ 8-12 см хөрлөж хатуурсан, цасан дороо 1-2 см мөсөн бүрхүүлтэй байна.

Өвөлжилтийн нөхцөл байдлыг бүс бүслүүрийн онцлогийг харгалзан үнэлэхэд  Цагаанаар зудтай Баянтэс, Тосонцэнгэл, Их-уул, Асгат сумдын ихэнх нутаг, Баянхайрхан сумын хойд болон зүүн хэсэг, Нөмрөгийн хойд, Тэлмэн сумын хойд болон зүүн, өмнөд хэсэг, Түдэвтэйн хойд болон баруун хэсэг, Тэсийн зүүн өмнөд хэсэг, Яруу, Цагаанхайрхан. Цагаанаар зудархуу Сонгино сумын хойд болон зүүн хэсэг, Отгон сумын Буянт баг, Завханмандал сумын Олон түрүү, Олон булаг баг, Цагаанчулуут, Эрдэнэхайрханы ихэнх Улиастай, Алдархаан, Идэр нутгийг хамруулан үнэлж байна.

МАА-н үйлдвэрлэлд: Малчид малдаа нэмэгдэл тэжээл өгч байгаа. Малын хорогдол Нөмрөг 66, Баянтэс 1778, Түдэвтэй 749, Тэлмэн 644, Тэс 180 тооны мал хорогдсон байна.

Агаарын температур, хур тунадасны тархалтын зураг:

Тойм бичсэн Уур амьсгал, үйлчилгээ хариуцсан инженер С.Цацрал